Kraina między Sudetami i Karpatami (tzw. Brama Morawska) była już od najdawniejszych czasów odwiedzana i zasiedlana przez przemieszczające się grupy ludzi z najróżniejszych kultur. Prawdopodobnie pierwszą stałą osadą jaką zbudowali na tym terenie ludzie, było grodzisko nieopodal dzisiejszego Cieszyna w miejscowości Podobora zwana kiedyś Cieszyniskiem. Rzeka Olza płynęła wtedy 500 do 700 metrów dalej na zachód i stanowiła naturalna fosę grodu. W roku 1710 po wielkiej powodzi Olza zmieniła koryto na obecne.
Podczas wykopalisk znaleziono w najstarszej warstwie archeologicznej pozostałości po umocnieniach z VII wieku p.n.e. W tym czasie panowała tu kultura zachodniołużycka podokresu halsztackiego (od Hallstatt w Austrii). Osada otoczona była wałem ziemnym wzmocnionym kamieniami (średn. ok.80 cm) i obejmowała ok. 0,7 ha powierzchni. Podstawą bytu ludności było rolnictwo. Posługiwano się radłem rylcowym nieokutym, a przy żniwach sierpem brązowym lub żelaznym. Uprawiano jęczmień, pszenicę, proso, żyto. Przy chatach spotykano uprawę grochu, bobu celtyckiego, bobiku i czosnku. Hodowano bydło, świnie, czasami owce, kozy, konie i psy. Trudniono się też myślistwem, pszczelarstwem i rybołówstwem w rzekach. Rozwijała się obróbka drewna, kości, rogu (motyki, groty włóczni i strzał), plecionkarstwo, tkactwo, garbarstwo, kamieniarstwo (żarna, toporki, krzesiwa), garncarstwo (naczynia o symetrycznych kształtach i ciemnym, metalicznym połysku) W Cieszynie-Podoborze znaleziono 61 obiektów z okresu halsztackiego. Gród należał do górnośląskiej grupy grodów kultury zachodniołużyckiej. Osada początkowo otwarta została w późniejszym okresie (HD) zabezpieczona wałem ziemnym w związku z przenikaniem koczowników. Grodu to jednak nie obroniło i został zniszczony przez pokrewnych Scytom irańskich Sigynnów w latach 500 do 450 p.n.e. Najazd ten spowodował niemal całkowite wyludnienie górnego Śląska.
Od IV wieku p.n.e. z Czech na Śląsk zaczęło przenikać Celtyckie plemię Lugiów. Około 250 r. p.n.e. odłam Lugiów-Dunów przeszedł Bramą Morawską i osiadł w okolicach dzisiejszego Raciborza. Ok. 230 r. p.n.e. germańskie plemię Sidonów wzdłuż Odry przeszło na Słowację, a Bastarnowie 30 lat później tą sama drogą aż do Mołdawii.
Celtowie Lugiowie przynieśli na Śląsk kulturę lateńską (od La Tene w Szwajcarii). Umieli uprawiać rolę za pomocą radła ramowego (o radlicy poziomo na płozie) rozwijali garncarstwo ( początkowo lepili ręcznie a ok.200 r. p.n.e. zaczęli toczyć na kole). Posługiwali się złotą monetą celtycka (czesko-morawską) jako pieniądzem kruszcowym. Ogółem ludność Śląska na płd od Odry głównie Celtów można oszacować na ok.5 tys. osób. Ich naczelnym bogiem był Lug - bóg słońca i błyskawic. Dalsze celtyckie grupy plemienne przybyły na wyżynę Głubczycką ok. 125 r.p.n.e. w liczbie ok. 8 tys. W okresie rzymskim powstał trójetniczny związek lugijski kontrolujący szlak bursztynowy na Śląsku. W latach 91/92 r. n.e. związek ten współpracował z Rzymem w walce przeciw germańskim Markomanom i Kwadom. Ok. 170 r. związek ten ulega rozkładowi. Pojawiają się wpływy kultury puchowskiej (od Puchowa na Słowacji) wiazanej z celtyckimi Kotynami. Sytuacja ulega zmianie w początkach V wieku. Najazdy Hunów od wschodu spowodowsały migracje ludności gockiej i zromanizowanej dacko-panońskiej przez Bramę Morawską na Śląsk. Hunowie po opanowaniu niziny Węgierskiej penetrowali Śląsk i Małopolskę, eksploatując miejscowa ludność przez systematyczny jasyr, rabunek zboża i daniny z miodu. Wraz ze śmiercią Atylli , wodza Hunów, upadła ich zwierzchność nad Śląskiem. Ludy germańskie wyemigrowały na zachód i zaczął się rozwój społeczności słowiańskich oraz ich migracja na Morawy i Czechy.
Plemiona słowiańskie w płd. Polsce były nośnikiem kultury przeworskiej z wpływami kultury naddunajskiej. Dokonał się przełom gospodarczy przez upowszechnienie się stałego rolnictwa ornego. Uprawiano proso, żyto, czasami owies i pszenicę. Grunty orne uzyskiwano przez wypalanie lasu. Przeciętnie zbierano 2 do 4 krotnie więcej niż wysiewano. Hodowano bydło, świnie, rzadko konie.
W VI wieku obszar Bramy Morawskiej był zasiedlony wyłącznie przez Słowian. Powstały pierwsze grody Komorno, Wino, Lubomia, Miedzyświeć, Cieszyn-Podobora, Landek, Kamienica. Gród w Podoborze powstał w połowie VIII wieku na pozostałościach umocnień z okresu halsztackiego. Słowianie tworzyli tu śląskie plemię Gołęszyców (popularne miejscowe nazwy Goleszów, Gołysz, Holeszów, Holaszowice itd.) Wg zapisów tzw. Geografa Bawarskiego główne plemiona grn.Śląska to - Opolanie, Golęszyce i Lupiglaa. Osada cieszyńska składała się z akropolu otoczonego palisadową ścianą o drewnianej konstrukcji oraz podgrodzia również otoczonego palisadą i wałem ziemnym. Między akropolem i podgrodziem była fosa nad która był zwodzony most. Później zaczęto budować drugie podgrodzie, które jednak nie ukończono. Cały gród ma powierzchnie 1,75 ha. W osadzie oprócz chat mieszkalnych była kuźnia, a być może wytapiano żelazo z rudy darniowej o czym świadczy żużel z węglem drzewnym znaleziony w tunelu ziemnym. Były tez kamienne żarna i piec do wypieku chleba .Do opalania stosowano twarde drewno - dąb i buk. Znaleziono też pewną ilość sprasowanych zwęglonych ziaren lnu, co by wskazywało na produkcję oleju lnianego. Ogółem znaleziono 47 obiektów z okresu słowiańskiego. Pierwszy wał powstał ok. roku 665, a następnie fortyfikacje rozbudowano ok.720 roku. Grody w Cieszynie i Międzyświeciu zostały zniszczone podczas wyprawy księcia Wielkomorawskiego Świętopełka w roku 882 na plemię Wiślan w Małopolsce. Z tego okresu znaleziono pod spalona bramą dwie zniszczone siekierki bojowe Morawian i część spalonego szkieletu konia.
Pod koniec X wieku próbowano ponownie zasiedlić zniszczone grodzisko, ale w połowie XI wieku osadnictwo definitywnie przeniosło się na obecne wzgórze Zamkowe w Cieszynie po drugiej stronie Olzy.
